การพัฒนาเว็บแมพแอปพลิเคชันสำหรับแสดงพื้นที่เสี่ยง
ต่อการเกิดโรคเลปโตสไปโรซิสในประเทศไทย
Development of a Web-map Application for Leptospirosis Risk Areas in Thailand
ได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ผ่านมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ภายใต้งบประมาณสนับสนุนงานมูลฐาน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568
วัตถุประสงค์และขอบเขตการใช้ผล
ศึกษาปัจจัยสิ่งแวดล้อมและปัจจัยทางสังคมที่เกี่ยวข้องกับโรคเลปโตสไปโรซิส และพัฒนาเว็บแมพสำหรับสืบค้นและสื่อสารผลวิเคราะห์เชิงพื้นที่เพื่อประกอบการเฝ้าระวังและวางแผนป้องกันโรค
ผลด้านสิ่งแวดล้อมใช้พัฒนาแบบจำลองพยากรณ์จำนวนผู้ป่วย ส่วนผลสำรวจทางสังคมรายงานเชิงพรรณนาแยกจากแบบจำลอง จำนวนผู้ป่วยพยากรณ์ไม่ใช่ความน่าจะเป็นการติดเชื้อ และยังไม่มีเกณฑ์ที่ผ่านการประเมินสำหรับแบ่งระดับความเสี่ยง
กระบวนการวิเคราะห์ที่ใช้ในรายงาน
เปรียบเทียบ Gradient Boosting Trees (GBT), XGBoost และ Random Forest โดยฝึกบนจำนวนผู้ป่วยที่แปลงด้วย log1p และเลือก GBT จากค่า MAE ในชุดตรวจสอบ ตัวแปรสิ่งแวดล้อมประกอบด้วย NDVI, EVI, LST_Day, LST_Night, Rainfall และ NDWI ร่วมกับประวัติผู้ป่วยและฤดูกาล
ข้อมูลสิ่งแวดล้อมในอนาคตกำหนดจากค่าสรุปย้อนหลังตามพื้นที่และเดือนปฏิทิน การพยากรณ์ใช้ผลของเดือนก่อนหน้าเป็นประวัติสำหรับเดือนถัดไป จึงต้องพิจารณาความคลาดเคลื่อนสะสมตลอดช่วงพยากรณ์
ผลทดสอบย้อนหลัง พ.ศ. 2566
| ตัวชี้วัด | ผล | การตีความ |
|---|---|---|
| MAE | 0.3744 | รายต่ออำเภอหรือเขต–เดือน |
| RMSE | 1.5580 | รายต่ออำเภอหรือเขต–เดือน |
| R² | 0.1376 | สมรรถนะบนมาตราส่วนจำนวนผู้ป่วย |
| ยอดพยากรณ์ / ยอดผู้ป่วยที่รายงาน | 1,610.10 / 4,176 ราย | พยากรณ์ต่ำกว่ายอดที่รายงานประมาณร้อยละ 61.44 |
สถานะเว็บและการใช้งาน
เว็บฉบับปรับปรุงแสดงข้อมูลชุดเดียวกับรายงาน พร้อมตัวกรองพื้นที่และเวลา แผนที่ กราฟ และตาราง การตรวจการทำงานของหน้าเว็บแยกจากการประเมินกับผู้ใช้เป้าหมาย ซึ่งยังต้องดำเนินการก่อนสรุปผลความพึงพอใจหรือความพร้อมใช้งานเชิงปฏิบัติการ
แผนที่ใช้ขอบเขตพื้นที่ที่จับคู่รหัสกับข้อมูลได้ ไม่ใช้ยืนยันสถานะขอบเขตการปกครองปัจจุบัน
คณะผู้วิจัย
- นางสาวจริยา ยมเสถียรกุล · หัวหน้าโครงการคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
- ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วริสา ยมเสถียรกุล · ผู้ร่วมวิจัยคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
- นายเอกชัย กกแก้ว · ผู้ร่วมวิจัยคณะเทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
- นางสาววิมวิการ์ ศักดิ์ชัยนานนท์ และนางสาวชนัดดา ตั้งวงศ์จุลเนียม · ผู้ร่วมวิจัยกองโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค
- นางสาวชรัฐพร จิตรพีระ · ผู้ร่วมวิจัยกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค
- นายวิชาญ บุญกิติกร · ที่ปรึกษาโครงการกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค
- นายณรรฐคุณ วิรุฬห์ศรี · ที่ปรึกษาโครงการคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี